Ý tưởng công trình thanh niên chuyển đổi số và công trình măng non cho Đoàn, Đội

Công trình thanh niên, công trình măng non là gì?

Công trình thanh niên là một việc làm cụ thể do Đoàn thanh niên hoặc một nhóm đoàn viên đứng ra thực hiện, có sản phẩm rõ ràng và phục vụ lợi ích chung của trường học, cơ quan hay địa phương. Công trình măng non là cách gọi quen thuộc với những việc làm tương tự của Đội Thiếu niên Tiền phong, do liên đội hoặc chi đội thực hiện, vừa sức thiếu nhi.

Trước đây, công trình thường là con đường, sân chơi, vườn hoa, hàng cây. Những năm gần đây, nhiều đơn vị chọn công trình thanh niên chuyển đổi số, còn gọi là công trình thanh niên số hóa: bản đồ số, mã QR, phòng truyền thống số, trò chơi học tập. Đây là những sản phẩm gắn với nhu cầu học tập, tra cứu và quảng bá của chính nơi mình sinh sống, học tập.

Ý nghĩa công trình thanh niên và vì sao công trình số được ưa chuộng?

Ý nghĩa của công trình thanh niên không chỉ nằm ở sản phẩm. Quá trình làm giúp đoàn viên, đội viên rèn kỹ năng, gắn bó với tập thể và hiểu hơn về nơi mình sống. Với công trình số, có thêm những lợi ích riêng:

• Dùng được lâu, nhiều người cùng xem

  Một bản đồ số hay phòng truyền thống số mở trên điện thoại mọi lúc, phục vụ học sinh, phụ huynh, người dân và khách tham quan.

• Dễ cập nhật

  Nội dung bổ sung được qua từng năm; khóa sau tiếp nối khóa trước thay vì làm lại từ đầu.

• Ghi nhận kết quả rõ ràng

  Có lượt xem, lượt quét mã QR, số người tham gia trò chơi để báo cáo và giới thiệu công trình.

• Phát huy thế mạnh của tuổi trẻ

  Đoàn viên, đội viên quen dùng điện thoại, máy ảnh, mạng xã hội nên dễ tham gia chụp ảnh, viết bài, thu âm.

• Không cần nhiều mặt bằng

  Phù hợp với trường học, khu dân cư chật hẹp, nơi khó làm công trình xây dựng.

Chọn ý tưởng công trình thanh niên thế nào cho phù hợp?

Trước khi chọn, ban chấp hành nên cùng trả lời vài câu hỏi đơn giản:

• Trường, địa phương đang cần gì?

  Hỏi thầy cô, cán bộ xã, phường, người dân xem điều gì còn thiếu: tư liệu di tích, kênh thông tin, kỹ năng số cho người lớn tuổi, sân chơi học tập.

• Có vừa sức đơn vị không?

  Ước lượng thời gian, số người tham gia, phần việc tự làm được và phần cần hỗ trợ kỹ thuật.

• Có giá trị lâu dài không?

  Ưu tiên công trình còn được dùng sau buổi gắn biển, ví dụ bản đồ số, mã QR, thư viện số, thay vì chỉ là một sự kiện.

• Ai tiếp nhận và duy trì?

  Xác định trước đơn vị tiếp nhận như nhà trường, ủy ban xã, phường, ban quản lý di tích, và người cập nhật nội dung.

• Gắn với dịp nào?

  Khởi công hoặc gắn biển dịp 26/3, Tháng Thanh niên hay ngày 15/5 giúp công trình có ý nghĩa và được nhiều người biết đến.

Ý tưởng công trình thanh niên trong trường học

• Tham quan 360° ngôi trường

  Ảnh 360° các khu lớp học, thư viện, sân trường, phòng thí nghiệm; dùng cho ngày tuyển sinh, đón phụ huynh và cựu học sinh.

• Phòng truyền thống số của Đoàn trường

  Lịch sử trường, các thế hệ thầy trò, thành tích, hoạt động Đoàn qua từng năm, xem được trên điện thoại.

• Góc thư viện số

  Mã QR tại thư viện, hành lang dẫn tới sách nói, bài giới thiệu sách, học liệu do học sinh và thầy cô chọn lọc.

• Trò chơi ôn tập, câu đố

  Bộ câu hỏi về lịch sử, an toàn giao thông, kỹ năng sống dùng trong tiết sinh hoạt và ngày hội của trường.

• Mã QR cho cây xanh, công trình trong trường

  Mỗi cây, mỗi góc học tập có mã QR kèm thông tin, câu chuyện do học sinh viết.

• Trợ lý hỏi đáp cho học sinh

  Giải đáp câu hỏi thường gặp về nội quy, lịch học, hoạt động Đoàn, giúp tân học sinh làm quen nhanh.

Công trình thanh niên cấp xã, phường và cấp chi đoàn

Ở cấp xã, phường, công trình nên hướng tới người dân và quảng bá địa phương. Ở cấp chi đoàn, có thể chọn phần việc nhỏ hơn, làm trọn vẹn trong vài tuần.

• Bản đồ số địa chỉ đỏ

  Tập hợp di tích, nhà truyền thống, đài tưởng niệm trên địa bàn với ảnh, thuyết minh và chỉ đường. Nhiều địa phương đã có bản đồ số kiểu này và dùng thường xuyên.

• Bảng mã QR tại di tích

  Mỗi di tích một bảng mã QR dẫn tới lịch sử, hình ảnh, thuyết minh bằng giọng đọc.

• Tổ thanh niên hỗ trợ kỹ năng số

  Hướng dẫn người cao tuổi dùng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán an toàn, nhận biết tin giả, lừa đảo qua mạng.

• Trang giới thiệu sản phẩm địa phương

  Ảnh, câu chuyện về làng nghề, nông sản, điểm du lịch, có mã QR dán tại điểm bán.

• Số hóa tư liệu truyền thống của xã, phường

  Chụp, scan ảnh cũ, sách truyền thống, kỷ vật; sắp xếp thành phòng truyền thống số.

• Phần việc cho chi đoàn

  Mỗi chi đoàn nhận số hóa một di tích, một làng nghề hoặc một tổ dân phố, ghép lại thành công trình chung của Đoàn xã, phường.

Công trình măng non cấp liên đội, chi đội và ở trường tiểu học

Công trình măng non cần nhẹ nhàng, an toàn, để các em được tham gia thật dưới sự hướng dẫn của tổng phụ trách Đội và thầy cô. Phần kỹ thuật phức tạp nên để người lớn hoặc đơn vị chuyên môn hỗ trợ.

• Liên đội: phòng truyền thống Đội số

  Ảnh hoạt động, gương đội viên tiêu biểu, lịch sử liên đội; mỗi năm các chi đội bổ sung phần của mình.

• Liên đội: tham quan ảo nơi em sống

  Các em chọn địa điểm, kể chuyện; thầy cô và đơn vị kỹ thuật chụp 360° và ghép thành chuyến tham quan.

• Chi đội: sách nói “Em kể chuyện”

  Mỗi em đọc một câu chuyện về Bác Hồ, anh hùng nhỏ tuổi hoặc truyện cổ tích, ghép thành sách nói nghe qua mã QR.

• Chi đội: góc đọc có mã QR

  Mỗi lớp giới thiệu vài cuốn sách hay bằng bài viết, tranh vẽ, đoạn thu âm ngắn.

• Tiểu học: trò chơi ôn tập vui

  Câu đố về an toàn giao thông, lịch sử Đội, kiến thức bài học, chơi trên máy chiếu trong giờ sinh hoạt.

Các bước từ đăng ký đến bàn giao công trình

• Bước 1: Đăng ký và thống nhất ý tưởng

  Ban chấp hành bàn bạc, xin ý kiến cấp ủy, nhà trường hoặc chính quyền, đăng ký công trình với Đoàn, Đội cấp trên theo hướng dẫn hằng năm.

• Bước 2: Lập kế hoạch ngắn

  Ghi rõ mục tiêu, sản phẩm, phần việc của từng chi đoàn, chi đội, mốc thời gian và người phụ trách.

• Bước 3: Thu thập nội dung

  Chụp ảnh, ghi chép, phỏng vấn, viết thuyết minh; kiểm tra thông tin với người am hiểu hoặc cơ quan quản lý.

• Bước 4: Xây dựng sản phẩm số

  Đoàn viên tự làm phần đơn giản; phần như tham quan 360°, bản đồ số, trang web có thể nhờ đơn vị kỹ thuật hỗ trợ.

• Bước 5: Thử nghiệm và chỉnh sửa

  Mời thầy cô, người dân dùng thử trên điện thoại, sửa lỗi chính tả, đường link, hình ảnh trước khi ra mắt.

• Bước 6: Gắn biển, bàn giao

  Tổ chức ra mắt gọn gàng, bàn giao tài khoản quản trị, hướng dẫn cập nhật cho đơn vị tiếp nhận.

Huy động nguồn lực và duy trì sau khi gắn biển

Nhiều công trình số làm xong rồi bị lãng quên. Để công trình sống lâu, cần tính chuyện nguồn lực và duy trì ngay từ đầu:

• Huy động công sức

  Đoàn viên, đội viên đóng góp ngày công chụp ảnh, viết bài, thu âm; mời thầy cô, cựu học sinh, người am hiểu lịch sử cùng tham gia.

• Huy động tài trợ

  Có thể vận động doanh nghiệp, nhà hảo tâm, hội cựu học sinh tài trợ bằng tiền hoặc hiện vật như bảng mã QR, thiết bị.

• Giao người cập nhật

  Mỗi năm học hoặc nhiệm kỳ có người phụ trách nội dung; bàn giao rõ khi thay đổi ban chấp hành.

• Kiểm tra định kỳ

  Mỗi học kỳ quét thử mã QR, kiểm tra đường link, bổ sung ảnh và câu chuyện mới.

• Đưa vào hoạt động thường xuyên

  Dùng công trình trong tiết sinh hoạt, buổi chào cờ, đón khách để nhiều người biết và sử dụng.

Ghi nhận và giới thiệu kết quả công trình

• Số liệu sử dụng

  Lượt xem, lượt quét mã QR, số người tham gia trò chơi, số người cao tuổi được hướng dẫn.

• Hình ảnh quá trình làm

  Ảnh, video ngắn ghi lại đoàn viên, đội viên khảo sát, chụp ảnh, thu âm, gắn biển.

• Ý kiến người hưởng lợi

  Cảm nhận của thầy cô, người dân, khách tham quan về tính hữu ích của công trình.

• Bài giới thiệu ngắn

  Một trang tóm tắt ý tưởng, cách làm, kết quả để báo cáo, chia sẻ với các đơn vị khác học hỏi.