Mở menu điều hướng
Địa lý · Vật lý
Mặt Trăng và các hiện tượng thiên văn
Đang tải học liệu…
Đang tải học liệu…
Khám phá ba thiên thể trong không gian 3D, hình pha nhìn từ Trái Đất, bóng thực, chuyển động tự quay đồng bộ và thủy triều nước biển.
Kéo để xoay, cuộn hoặc dùng nút thu phóng. Các góc nhìn có sẵn dùng được bằng bàn phím. Kết quả và giải thích nằm ở bảng Thông tin.
Đang khởi tạo cảnh 3D…
NỬA SÁNG LUÔN HƯỚNG MẶT TRỜI
Kéo để xoay · cuộn để thu phóng
Thiên thể phóng đại · khoảng cách rút gọn
Chọn một pha hoặc chạy thời gian. So sánh nửa sáng trong không gian với hình nhìn từ Trái Đất.
Quỹ đạo & lớp minh họa
Hai nút là nơi quỹ đạo Mặt Trăng cắt mặt phẳng quỹ đạo Trái Đất. Góc đo so với hướng mốc cố định trong không gian.
Thượng huyền
50% phần sáng theo pha
Góc nhìn quy ước từ tâm Trái Đất, phía bắc ở trên.
Thượng huyền
Phần sáng nhìn từ Trái Đất đổi theo vị trí Mặt Trăng. Pha trăng không phải do bóng Trái Đất.
Giải thích hiện tượng
Mặt Trăng phản xạ ánh sáng Mặt Trời. Trăng mới: mặt sáng quay ra xa ta. Trăng tròn: mặt sáng hướng về ta.
- Một vòng so với sao
- 27,32 ngày
- Một chu kỳ pha
- 29,53 ngày
Trái Đất cũng chuyển động quanh Mặt Trời. Mặt Trăng cần đi thêm một đoạn mới lặp lại cùng pha.
Lưu ý về mô hình
- Toàn cảnh dùng khoảng cách rút gọn và Mặt Trời biểu tượng. Ở toàn cảnh thực, trục nối đến Mặt Trời bị nén để thấy đủ ba thiên thể; độ lệch và tiết diện bóng giữ cùng hệ số. Chọn Cận cảnh vùng bóng để xem Trái Đất – Mặt Trăng – bóng cùng tỷ lệ, Mặt Trời ngoài khung. Phân loại luôn tính bằng kích thước thật.
- Quỹ đạo Mặt Trăng được coi là tròn, nghiêng mặc định 5,145° so với mặt phẳng quỹ đạo Trái Đất. Hướng nhìn quay theo hướng Mặt Trời. Chưa mô phỏng tiến động đường nút, nhiễu loạn hay lịch thiên văn thực tế.
- Khoảng cách Mặt Trăng là thí nghiệm độc lập: thay đổi kích thước biểu kiến và vùng bóng, không mô phỏng tốc độ trên quỹ đạo elip. Chu kỳ sao xấp xỉ 27,32 ngày; chu kỳ pha xấp xỉ 29,53 ngày.
- Hình pha là góc nhìn từ tâm Trái Đất với phía bắc ở trên; góc nghiêng của hình trăng trên bầu trời còn phụ thuộc nơi và lúc quan sát. Tỷ lệ sáng đo diện tích đĩa được chiếu sáng theo pha, chưa trừ phần bị che trong nguyệt thực.
- Bóng thể tích được tô màu để thấy hình học, có thể tắt. Phân loại nhật thực mô tả khả năng xảy ra ở một nơi trên Trái Đất; không tính địa điểm, thời điểm thực hoặc trường hợp thực lai và tiếp xúc sát rìa hiếm.
- Màu đỏ trong vùng bóng Trái Đất minh họa ánh sáng đi qua khí quyển, không phải dự báo màu/độ sáng thật. Ánh sáng nền rất yếu giúp nhận biết mặt tối. Bỏ qua chiếu sáng từ Trái Đất và khúc xạ chi tiết.
- Khóa thủy triều là một vòng tự quay trong một vòng quỹ đạo so với các sao. Mô hình bỏ dao động biểu kiến (libration): thực tế ta có thể thấy tổng cộng khoảng 59% bề mặt Mặt Trăng theo thời gian. Điểm A là dấu minh họa, không phải địa danh.
- Thủy triều nước biển dùng mô hình cân bằng: đại dương bao phủ Trái Đất, quỹ đạo đồng phẳng, trục Trái Đất không nghiêng. Biến dạng nước được phóng đại; chỉ số tương đối, không phải mét. Không tính địa hình, độ sâu, thời tiết, độ trễ và cộng hưởng đại dương. Nơi thực có thể có nhật triều, bán nhật triều hoặc triều hỗn hợp.
- Bầu triều tổng hợp từ Mặt Trăng và Mặt Trời, theo thế triều bậc hai; đóng góp Mặt Trời xấp xỉ 0,46 lần Mặt Trăng ở khoảng cách trung bình. Điểm P gắn với xích đạo Trái Đất, quay một vòng mỗi ngày so với hướng Mặt Trời. Triều cường/kém chỉ mức chênh đỉnh–đáy theo chu kỳ, không phải nước đang lên/xuống ngay lúc đó.
Nguồn: NASA · Pha Mặt Trăng · Các hiện tượng thực · Khóa thủy triều · NOAA · Thủy triều. Texture: Solar System Scope / INOVE, CC BY 4.0, chuyển WebP; tái sử dụng từ học liệu Hệ Mặt Trời.